ایران به عنوان بزرگ ترین تولید کننده و صادرکننده محصولات خشکبار مثل پسته، خرما وکشمش در سطح جهان به شمار می رود، و دربازار جهانی این تولیدات، جایگاه مناسبی را دارد. ایران بعد از ایالات متحده و ترکیه در رتبه سوم تولید جهانی کشمش و بعد از ترکیه در رتبه دوم صادرات جهانی کشمش قرار دارد. هدف این مطالعه بررسی اثر تغییرات کوتاه مدت و بلند مدت نرخ ارز بر روی قیمت صادراتی محصول کشمش ایران با استفاده از الگوی خود رگرسیون با وقفه های توزیعی(ARDL)  است. آمار و اطلاعات از داده های (FAO ) و بانک مرکزی، برای دوره 1350 - 1384 استخراج و با استفاده از نرم افزار Microfit4 تجزیه و تحلیل شده است. نتایج برآورد مدلARDL  نشان داد که در بلندمدت تغییرات نرخ ارز، مهم ترین عامل موثر بر قیمت صادراتی کشمش است. بر اساس نتایج پیشنهاد می شود، سیاست های پولی بانک مرکزی باید به گونه ای طراحی شود که از نوسانات نرخ ارز به صورت غیرقابل پیش بینی جلوگیری گردد.

کشمش بعد از پسته، دومین قلم صادراتی در زیربخش کشاورزی ایران به شمار می رود. در این مطالعه، اثر تغییرات نرخ ارز بر قیمت و حجم کشمش صادراتی مورد بررسی قرار گرفت که بدین منظور اطلاعات سری زمانی مربوط به دوره 1387-1349 مورد استفاده قرار گرفت. و به کمک الگوی خود توضیحی با وقفه های توزیعی (ARDL) تحلیل گردید.نتایج به دست آمده نشان دهنده عدم وجود رابطه بلند مدت میان متغیر های حجم صادرات، قیمت صادراتی و نرخ واقعی ارز بوده و با توجه به شرایط رقابتی بازار جهانی کشمش، افزایش حجم صادرات ایران بدون تاثیر معنی دار بر قیمت آن موجب افزایش درآمد و سود حاصل از تجارت این محصول می گردد. همچنین، کاهش در حجم صادرات برای یک سال به سبب از دست رفتن خریداران، موجب کاهش حجم صادرات در سال های آتی خواهد شد.

صادرات کالاهای غیرنفتی و به طور خاص محصولات کشاورزی، اهمیت ویژه ای در فعالیت های اقتصادی ایران دارد و تاثیر آن در رشد و توسعه اقتصادی کشور انکارناپذیر است. از این رو، گسترش صادرات بخش کشاورزی می تواند زمینه مناسبی را برای حضور ایران در بازارهای جهانی در امر صادرات کالاهای غیرنفتی فراهم سازد. در بین صادرات کشاورزی ایران، محصول کشمش نقش مهمی دارد. پژوهش حاضر نیز به بررسی ابعاد تجاری-صادراتی کشمش ایران از جمله مزیت نسبی صادراتی، ساختار بازار صادرات جهانی، بازارهای هدف صادراتی، نقشه ریزی تجاری و محاسبه شاخص ادغام جهانی، طی سال های 2000 تا 2009 پرداخته است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که طی دوره مورد بررسی، کشور ایران در صادرات کشمش دارای مزیت نسبی بالایی بوده هر چند از سال 2004 به بعد مزیت نسبی این محصول روندی نزولی داشته است. همچنین با در نظر گرفتن شاخص های اولویت بندی بازار هدف و شاخص ادغام جهانی، کشورهای الجزایر، پاناما، لسوتو و سنت کیتس و نویس، بهترین بازارهای هدف صادراتی محصول کشمش ایران بوده اند. علاوه بر این، ساختار بازار جهانی محصول کشمش از نوع انحصار چندجانبه بسته بوده و نقشه تجاری بازار این محصول نیز نشان می دهد که بازار صادرات ایران رو به افول است. در نهایت، پیشنهاد می شود که با بازنگری در سیاست های حمایتی در خصوص تولید، فراوری، بازاریابی و تجارت این محصول، زمینه گسترش صادرات و حفظ جایگاه رقابتی ایران در بازار جهانی فراهم شود.

کشمش یکی از مهم ترین محصولات ارزآور کشاورزی ایران است و ایران پس از کشورهای ترکیه و آمریکا سومین صادرکننده ی کشمش جهان است. در این مقاله، با استفاده از شاخص های مزیت نسبی صادراتی، مزیت وارداتی، نسبت های تمرکز و هرفیندال-هیرشمن، به بررسی وضعیت تجاری و ساختار بازار صادراتی و وارداتی محصول کشمش در جهان در دوره ی زمانی 2011-2001 پرداخته می شود. براساس نتایج، ساختار بازار صادراتی در این دوره انحصار چندجانبة بسته بود، اما در سال 2011 نسبت به 2001 رقابتی تر شد. ساختار بازار وارداتی با نوسان همراه بود، به طوری که در بعضی سال ها از انحصار چندجانبه به انحصار چندجانبه ی باز گرایش یافت. با وجود رقابت پذیری صادراتی کشمش ایران در این دوره، رشد آن 8/6-درصد بود، در حالی که کشورهای آمریکا و شیلی رشدی مثبت داشتند. همچنین، بین مزیت صادراتی ایران و کشورهای رقیب همبستگی وجود ندارد. نتایج همبستگی مزیت صادراتی ایران و رقبا با مزیت وارداتی واردکنندگان برتر نشان داد که با افزایش مزیت وارداتی کانادا مزیت صادراتی ایران افزایش می یابد. گفتنی است چنین رابطه ای بین مزیت وارداتی کانادا و مزیت صادراتی ترکیه و آمریکا نیز وجود دارد که مهم ترین رقبای ایران در توسعه ی بازار در این کشور محسوب می-شوند. براساس نتایج، پیشنهاد می شود ایران با استفاده از عوامل بازاریابی و سیاست های تولیدی و تجاری مناسب در پی حفظ و توسعه ی سهم صادراتی خود در بازارهای هدف قدیمی و جدید باشد.

هدف از انجام این مطالعه بررسی ریشه واحد و شکست ساختاری ارزش صادراتی محصولات پسته، کشمش و خرما با استفاده از داده های سالیانه سری زمانی برای دوره (1393-1353) است. اولین مرحله در این تحقیق، استفاده از آزمون های سنتی ریشه واحد استاندارد است. از آنجایی که آزمون های سنتی ریشه واحد ممکن است منجر به پذیرش ریشه واحد به طور اشتباه شود لذا از آزمون های الگوی زیوت – اندریوز (1992) و الگوی لامسداین و پاپل (1997) استفاده می کنیم که نتایج قوی تری درباره ویژگی های سری زمانی فراهم می کنند. نتایج حاصل از به کارگیری آزمون های سنتی ریشه واحد نشان داد که هیچ شواهدی مبنی بر رد فرضیه صفر ریشه واحد برای متغیرهای تحت بررسی وجود ندارد. برای آزمون ریشه واحد با یک شکست ساختاری درونزا از الگوی زیوت – اندریوز (1992) و دو شکست درونزا از الگوی لامسداین و پاپل (1997) استفاده می کنیم نتایج آزمون ها نشان دادند که به ترتیب یک متغیر و دو متغیر از سه متغیر تحت بررسی مانا هستند همچنین نرخ ارز از مؤثر ترین عوامل در تعیین زمان شکست ساختاری برای ارزش صادراتی، محصولات منتخب است.

در این پژوهش به منظور بررسی کیفیت و ماندگاری کشمش و برگه زردآلو آنها را در سه نوع لفاف پلاستیکی متداول برای دسته بندی مواد غذایی (پلی آمید - پی.وی.سی، پلی اتیلن - سلولز و BOPP)، در شرایط معمولی یا خلا بسته بندی کرده و با نمونه های بسته بندی شده در جعبه های مقوایی متداول برای بسته بندی خشکبار و صادرات آن، مقایسه شدند. نمونه تیمارهای مختلف بسته بندی ها در دو دمای 15 و 30 درجه سانتیگراد به مدت 8 ماه نگهداری شد. میزان رطوبت، قهوه ای شدن و بار میکروبی نمونه ها در زمان صفر، 4 و 8 ماه نگهداری اندازه گیری شدند. صفتهای بافت، رنگ، شکل ظاهری، طعم و پذیرش کلی نیز به روش هدونیک در زمانهای مذکور مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج بدست آمده نشان داد که اثر نوع بسته بندی بر مقدار رطوبت، قهوه ای شدن، بافت، شکل ظاهری، طعم، پذیرش کلی (P<0.01) و رنگ نمونه ها (P<0.05) معنی دار است. تاثیر درجه حرارت و زمان نگهداری نیز بر تمام صفات مورد ارزیابی معنی دار بود (P<0.01) اما حضور یا غیاب اکسیژن تاثیری بر صفات مختلف نداشت.

این مطالعه با هدف تحلیل انتقال قیمت میان بازار داخل و صادراتی محصولات منتخب کشمش، پسته و زعفران و تحلیل آثار رفاهی ناشی از انتقال نامتقارن صورت گرفت. به این منظور از داده های سری زمانی دوره 1970-2009 استفاده شد. آزمون علیت نشان داد قیمت صادراتی کشمش و پسته علت قیمت داخلی است و در مورد زعفران قیمت داخلی علت قیمت صادراتی می باشد. همچنین نتایج حاصل از آزمون انتقال قیمت نشان داد در مورد کشمش و زعفران انتقال قیمت در بلندمدت متقارن اما در کوتاه مدت نامتقارن است. در مورد پسته انتقال قیمت در کوتاه مدت متقارن و فرایند انتقال قیمت بلندمدت نامتقارن ارزیابی شد. همچنین تحلیل رفاهی انتقال نامتقارن نشان داد که افزایش قیمت موجب افزایش رفاه مجموع مصرف کنندگان داخلی، تولیدکنندگان و صادرکنندگان می شود و کاهش قیمت موجب کاهش رفاه مجموع آن ها می شود، اما مقدار مطلق تغییرات رفاهی ناشی از کاهش قیمت بیشتر از افزایش قیمت است.

کشمش یکی از محصولات کشاورزی ایران است که هرساله بخش قابل توجهی از صادرات این بخش را به خود اختصاص می دهد. هدف اصلی مطالعه حاضر، تعیین مناسب ترین بازار هدف صادراتی برای محصول کشمش است. در این راستا، یک ساختار سلسله مراتبی بر مبنای مطالعات گذشته، با سه معیار و شش زیرمعیار برای چهارکشور هدف امارات، اوکراین، عراق و روسیه طراحی شد. نتایج نشان داد که معیار دسترسی به بازار با وزن جزئی 0.5 نسبت به دو معیار دیگر، یعنی هزینه و اندازه بازار، بیشترین اهمیت را دارد. افزون بر این، کشور عراق با وزن نهایی 0.27 در اولویت اول و کشور امارات، اوکراین و روسیه به ترتیب در اولویت های بعدی قرار گرفتند.